Wat zijn de belangrijkste symptomen?

Door de ontsteking verdikt het slijmvlies in je neus en keel en produceer je meer slijm, met een verstopte neus of loopneus tot gevolg. Andere vaak voorkomende symptomen zijn hoesten, niezen en keelpijn.
Koorts, spierpijn en symptomen dieper in de luchtwegen, zoals kortademigheid of pijn op de borst, wijzen eerder op een ernstigere vorm van griep of RSV. Maar een milde griep-, covid- of RSV-infectie kan makkelijk met een verkoudheid worden verward.

Hoe verspreidt de ziekte zich?

Rhinovirussen zitten in druppeltjes speeksel die zich verspreiden bij hoesten, niezen en praten. Ook door handen te schudden of besmette voorwerpen aan te raken, zoals een deurklink, kan je ziek worden. Rhinovirussen kunnen tot 24 uur op voorwerpen overleven. Het duurt doorgaans een dag of twee tot je na blootstelling aan het virus de eerste symptomen ontwikkelt.

Wanneer ben je besmettelijk?

Wie verkouden is, is besmettelijk zodra de eerste klachten aan neus en keel ontstaan. Na een paar dagen vermindert de besmettelijkheid. “Voor de meeste respiratoire virussen geldt dat je de eerste vijf à zeven dagen het besmettelijkst bent”, zegt viroloog Steven Van Gucht (Sciensano).
Een hoest kan echter nog een tijdje aanhouden, zonder dat je nog erg besmettelijk bent. “De slijmvliezen hebben tijd nodig om zich te herstellen en kunnen nog een tijdje geïrriteerd blijven”, zegt kinderlongarts Mariska De Lausnay (UZ Gent). “Al zien we ook soms dat wat één lange verkoudheid lijkt, in feite opeenvolgende infecties met verschillende virussen zijn.”

Hoe behandel je het?

Een verkoudheid gaat na één tot drie weken doorgaans vanzelf over. De neus spoelen met een fysiologische zoutoplossing of stomen boven een kom heet water kunnen de neusklachten verlichten, maar je geneest er niet sneller door.
Daarnaast zijn er in de apotheek allerlei middeltjes te verkrijgen die de symptomen zouden verlichten of verkorten. “Vaak met weinig wetenschappelijke onderbouwing”, zegt hoogleraar huisartsengeneeskunde Dirk Devroey (VUB).
Vrij verkrijgbare zuigtabletten tegen keelpijn zijn volgens Devroey vaak niet veel effectiever dan een snoepje. “Tenzij ze de pijnstillende stof lidocaïne bevatten. Zo niet is het vooral de aanmaak van speeksel door het zuigen die verlichtend werkt, en niet de tablet zelf.”
Middelen die de hoest onderdrukken, zoals hoestsiropen, zijn volgens De Lausnay doorgaans weinig effectief, noch zinvol. “Zowel bij kinderen als volwassenen is de werkzaamheid onvoldoende onderbouwd.”

Titel